Suid-Afrika beskik oor ’n groot verskeidenheid natuurlike hulpbronne wat die grondslag van voedselproduksie, ekonomiese aktiwiteit en landelike ontwikkeling vorm. Hierdie hulpbronne moet egter binne die unieke omstandighede van elke gebied verantwoordelik bestuur en benut word. Landbou in Suid-Afrika funksioneer oor uiteenlopende klimatologiese en produksie-omstandighede, waar elke plaas se potensiaal, drakrag en volhoubaarheid verskil. Die langtermyn volhoubaarheid van voedselproduksie hang daarom direk af van die verantwoordelike bestuur en beskerming van die natuurlike hulpbronne wat beskikbaar is binne elke spesifieke omgewing.tlu
Die vernietiging van natuurlike hulpbronne raak die landboubedryf direk, beïnvloed voedselsekerheid, verhoog produksiekoste en plaas die langtermyn volhoubaarheid van Suid-Afrika onder geweldige druk.
Water bly waarskynlik Suid-Afrika se mees kritieke natuurlike hulpbron. Die land is reeds een van die wêreld se water-skaars lande, maar ondanks hierdie werklikheid gaan enorme hoeveelhede water jaarliks verlore as gevolg van swak infrastruktuur, lekkasies, rioolbesoedeling en munisipale wanbestuur. In verskeie dele van die land stort waterstelsels eenvoudig ineen. Groot metro’s soos Johannesburg ervaar toenemende wateronderbrekings, terwyl riool gereeld in riviere en damme invloei. Kenners waarsku dat die waterkrisis nie meer net ’n infrastruktuurprobleem is nie, maar ’n bestuurskrisis geword het.
Vir die landboubedryf hou hierdie situasie ernstige gevolge in. Boere is afhanklik van stabiele waterbronne vir besproeiing, vee en voedselproduksie. Wanneer waterbeskikbaarheid afneem of waterkwaliteit verswak, raak dit die hele voedselwaardeketting. Watersekerheid is daarom nie bloot ’n omgewingskwessie nie, maar ’n nasionale strategiese prioriteit.
Terselfdertyd word natuurlike hulpbronne verder vernietig deur onwettige mynboubedrywighede wat oor groot dele van die land versprei. Onwettige mynbou laat ’n spoor van verwoesting agter: besoedelde waterbronne, vernietigde grond, ontbossing, erosie en die permanente skade van sensitiewe natuurlike gebiede. In gebiede soos Mpumalanga en Gauteng word die gevolge van sogenaamde “zama-zama”-aktiwiteite al hoe meer sigbaar. Die skade strek veel verder as net die onmiddellike myngebiede, dit raak omliggende landbougrond, toerisme en gemeenskappe.
Nog ’n ernstige probleem is die agteruitgang van Suid-Afrika se natuurlike weiding en grondkwaliteit. Groot dele van die land se weidings word vernietig deur oorbeweiding, swak grondbestuur en onvoldoende instandhouding van landelike infrastruktuur. Wanneer grond degradasie plaasvind, verloor die land sy vermoë om volhoubare voedselproduksie te ondersteun. Gronderosie, verlies aan organiese materiaal en die vernietiging van natuurlike plantegroei plaas verdere druk op boere wat reeds onder moeilike ekonomiese omstandighede moet produseer.
Klimaatsverandering vererger hierdie uitdagings verder. Suid-Afrika ervaar meer gereelde droogtes, uiterste weersomstandighede en veranderende reënvalpatrone. Dit plaas groter druk op reeds beperkte waterbronne en verhoog die risiko vir misoeste en voedselsekerheidsprobleme. Hoewel klimaatsverandering ’n wêreldwye werklikheid is, word die gevolge daarvan in Suid-Afrika vererger deur swak instandhouding van infrastruktuur en die gebrek aan effektiewe bestuur van hulpbronne.
Daar bestaan ook groeiende kommer oor beleidsrigtings wat groter staatsbeheer oor natuurlike hulpbronne wil toepas. Verskeie organisasies in die landbousektor waarsku dat nuwe wetgewing en regulasies rondom watergebruik, grondwaterbeheer en natuurlike hulpbronne addisionele struikelblokke vir voedselprodusente kan skep. Natuurlike hulpbronne word toenemend onder druk geplaas deur beleidsvoorstelle wat private deelname beperk en administratiewe laste verhoog.
Die werklikheid is eenvoudig: Suid-Afrika kan nie sy ekonomie, voedselsekerheid en landelike stabiliteit handhaaf indien sy natuurlike hulpbronne vernietig word nie. Geen land kan voortgaan om sy water te verloor, sy grond te vernietig en sy natuurlike ekosisteme af te breek sonder ernstige gevolge nie.
Die beskerming van natuurlike hulpbronne vereis daadwerklike optrede. Dit sluit in beter instandhouding van infrastruktuur, streng optrede teen onwettige mynbou, verantwoordelike waterbestuur, die beskerming van landbougrond en beleidsekerheid wat belegging en volhoubare produksie aanmoedig. Daar moet ook groter samewerking tussen die staat, landbouorganisasies, gemeenskappe en die privaat sektor wees om die land se hulpbronne vir toekomstige geslagte te beskerm.
Voedsel groei nie op winkelrakke nie. Dit begin by water, grond en verantwoordelike bestuur van die hulpbronne wat God aan Suid-Afrika toevertrou het. Indien hierdie hulpbronne verlore gaan, sal die prys uiteindelik deur elke Suid-Afrikaner betaal word.
